متن مصاحبه دکتر احمد صفاپور با روزنامه قدس

رئیس شورای مرکزی کانون صنفی دانشگاه ولی عصر (عج): اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها به دنبال مال اندوزی نیستند

قدس/ جامعه حرفه ای/ اعظم طیرانی : بیش از یک دهه است در دانشگاه ها، کانون هایی با عنوان انجمن‌های صنفی یا جمعیت صنفی شکل گرفته و در زمینه هایی همچون رشد و ارتقای وضعیت صنفی ،بهبود وضعیت رفاهی، معیشتی و دفاع از حقوق فردی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها فعالیت دارد.

دکتر احمد صفاپور

 

همچنین کانون‌های صنفی دانشگاه‌ها می‌کوشند با حفظ شأن و جایگاه اعضای هیأت علمی در جامعه و اعتمادی که مردم به این قشر دارند، بر نظام‌های مختلف اجتماعی ،فرهنگی و سیاسی تأثیرگذار باشند و مهم‌ترین نقش آن‌ها انعکاس جایگاه اعضای هیأت علمی و استادان دانشگاه به بخش‌های مختلف و نهادهای اجتماعی است تا در سایه این ارتباط، زمینه ورود استادان به عنوان افراد صاحب نظر در مناسبات و تقسیم سازی‌های مختلف اجتماعی فراهم شود. گرچه صاحب نظران بر این باورند که این ارتباط باید سال‌ها پیش در کشور شکل می‌گرفت تا اکنون شاهد نتایج آن بودیم. با این حال هنوز هم این تعامل بسیار کند پیش می‌رود و رضایتبخش نیست.  
رئیس شورای مرکزی انجمن صنفی اعضای هیأت علمی دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان در این خصوص می‌گوید: طی 80 سالی که از تشکیل آموزش عالی در ایران می‌گذرد، متأسفانه اعضای هیأت علمی هیچ گاه به عنوان یک صنف هویت پیدا نکرده بودند.البته تشکل‌هایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایجاد شده تا افراد با تفکر‌های سیاسی مختلف بتوانند فعالیت داشته باشند و نکته مثبت آن این بود که اعضای هیأت علمی با دیدگاه سیاسی خاص می‌توانستند نظرات خود را عنوان و از آن دفاع کنند.
دکتر احمد صفاپور می‌افزاید: انجمن‌های علمی نیز سابقه ای طولانی دارند که یکی از قدیمی‌ترین آن‌ها انجمن علمی ریاضی است که برای دفاع از منافع تخصصی رشته مربوطه شکل گرفته و اکنون340 انجمن علمی تخصصی نظیر انجمن شیمی ایران، انجمن فیزیک و انجمن علوم خاص در سطح کشور فعال است که افراد از هویت علمی خود دفاع می‌کنند وپیشنهادهای خود را به وزارت علوم ارایه می‌دهند، اما متاسفانه نهادی متشکل از اعضای هیأت علمی صرف نظر از اینکه تفکر سیاسی دارند یا ندارند و اگر دارند از چه نوع، چه رشته وچه گرایشی است ،نیازی بوده که طی سال‌های اخیر احساس شده وحرکت هایی هم از سال 92 شروع شده که هنوز قوام نگرفته است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه ادامه می‌دهد: با تشکیل کانون‌های صنفی دانشگاه‌ها، اعضای هیأت علمی به موضوع‌های مختلفی که به نوعی به ایشان مربوط می‌شد، ورود پیدا کردند که آخرین نمونه آن، موضوع ارتقای شغلی است. برای ارتقای مرتبه اعضای هیأت علمی لازم است افراد امتیازهای خاصی را کسب کنند که بر اساس جداول تدوین شده با عنوان آیین نامه ارتقا  محاسبه می‌شود. برای این منظور لازم بود افراد به شکل منسجم دیدگاه‌ها ونظرهای خود را منتقل کنند که این نیازها در دانشگاه‌ها و شهرهای مختلف تفاوت چندانی با هم نداشت. در این تلاش‌های مشترک مسایلی نظیر ایجاد ارتقای شغلی، جایگاه ومنزلت اجتماعی اعضای هیأت علمی و امکانات رفاهی نیز مد نظر بوده است. وی می‌افزاید: با شکل گیری وسیع انجمن‌های علمی از سال 92 در دانشگاه‌های کشور لازم شد به منظور پیگیری خواسته‌های مشترک،  هماهنگی بین انجمن‌ها انجام شود و هم اندیشی هایی با هم داشته باشند که خوشبختانه تا کنون نشست هایی به این منظور برگزار شده است و یک نشست در خردادماه امسال در دانشگاه علم وصنعت ایران به میزبانی کانون صنفی آن دانشگاه و نشستی هم در آبان ماه گذشته با میزبانی مجمع  صنفی اعضای هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شده است. دستاورد این
نشست ها،تدوین نامه ای به منظور ارایه پیشنهادهایی برای اصلاح آیین نامه ارتقای شغلی جهت تصویب در هیأت امنای دانشگاه‌ها بود که با امضای 19 تشکل صنفی تهیه شده و همچنین نامه ای با امضای 20 تشکل صنفی در خصوص افزایش حقوق اعضای هیأت علمی تهیه شده که برای رئیس مجلس شورای اسلامی و همچنین وزیر علوم ارسال شده است که امید می‌رود مثمر ثمر باشد. دکتر صفاپور با اشاره به اینکه مشکلات صنفی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها شامل مشکلات معیشتی و رفاهی و جایگاه معنوی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها می‌شود، می‌گوید: کانون‌های صنفی دانشگاه‌ها از مهر ماه سال 92 آغاز به کار کرده اند ولازم است همکاران در دانشگاه‌های مختلف در این کانون‌ها فعال باشند و اگر مجامع عمومی برگزار می‌شود، حضور پر رنگ داشته باشند و منتخبان آن‌ها با رأی بالا انتخاب شوند تا این انجمن‌ها با پشتوانه آن‌ها برنامه ریزی کنند وپیشنهادهای امکان پذیر (نظیر افزایش حقوق عادلانه وارتقای شغلی ) ارایه کنند . وی ادامه می‌دهد: انجمن  صنفی اعضای هیأت علمی دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان در مواردی نظیر پیش نویس آیین نامه استخدامی اعضای هیأت علمی که طی سال 94 ابلاغ شد نیز با تشکیل کارگروه هایی مشارکت فعال داشته و ضمن بررسی دقیق این پیش نویس، پیشنهادهای مختلفی هم برای بهبود آن ارایه کرد که خوشبختانه بخش اعظم آن‌ها در تدوین نسخه نهایی مدنظر قرار گرفت.
دکتر صفا پور در خصوص تأثیر مشکلات صنفی بر کیفیت ارتقای تدریس اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها اظهار می‌دارد: اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها، قشری هستند که درپی مال اندوزی نیستند، اما ایجاد رفاه نسبی برای خانواده تا حدی که شؤون اجتماعی آن‌ها خدشه دار نشود، ضروری است. اگر حقوقشان کافی نباشد، ناچار به اضافه کار وحق التدریس هستند که در چنین شرایطی فرصتی را که باید به مطالعه بیشتر وپرداختن به نظریه‌های علمی جدید صرف کنند، صرف اضافه کار می‌شود. این  مسأله نیز بر کیفیت تدریس آن‌ها تأثیرگذار است، زیرا درطی دوره هایی که اعضای هیأت علمی معیشت بهتری داشتند، شاهد شکوفایی علمی در سطح کشور بوده ایم. ضمن آنکه طبق بررسی‌های انجام شده در بیشتر کشورهای صنعتی و در حال توسعه، بالاترین حقوق مربوط به اعضای هیأت علمی دانشگاه‌هاست.در حال حاضر  بویژه دو دسته از همکاران ما با مشکلات معیشتی غیر قابل اغماضی روبه‌رو هستند: یکی اعضای هیأت علمی بازنشسته که سرمایه‌های ارزشمند علمی و معنوی کشور هستند  و عمر و جوانی خود را صرف توسعه علمی کشور و تربیت جوانان متخصص و کارآمد کرده اند و گروه دیگر، استادان جوان هستند که پس از سال‌ها   تحصیل و ورود به جرگه آموزش عالی کشور، با مشکلات مالی  متعددی روبه‌رو هستند و شاید گاهی تأسف فرصت‌های از دست رفته در بهترین سال‌های جوانی خود را بخورند.
وی با گلایه از شأن و جایگاه اجتماعی  اعضای هیأت علمی واستادان دانشگاه می‌گوید: اینکه شأن اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها رعایت
 نمی شود، تنها به ضرر این قشر نیست .در جامعه ما به قشر ورزشکار و هنرمند توجه می‌شود و این الگو سازی‌ها موجب شده جوانان ونوجوانان ما به این حرفه‌ها علاقه‌مند شوند، اما بی توجهی به شأن وجایگاه اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها  و نقشی که می‌توانند در هدایت جامعه داشته باشند، سبب شده افراد جامعه الگوی علمی مناسبی نداشته باشند وعلم گریز شوند.البته معدود برنامه هایی در شبکه چهار سیما پخش می‌شود که مخاطبانی اندک دارد.  
وی ادامه می‌دهد: اکنون رسانه‌های جمعی ما دنباله روی جوانان هستند و چون جوانان به ورزش و هنر علاقه نشان می‌دهند، جریان‌های اجتماعی وفرهنگی کشور نیز برای جذب مخاطب بیشتر در این حوزه‌ها فعالیت دارند، در حالی که شایسته است رسانه‌های جمعی تأثیرگذار باشند و با ارایه الگوهای مناسب در زمینه‌های علمی، افراد را به این حوزه ترغیب کنند تا آسیبی به نهال نو پای علمی کشور وارد نشود.
دکتر صفا پور در پاسخ به این پرسش که چقدر از نظرات اعضای هیأت علمی واستادان دانشگاه برای حل معضلات جامعه استفاده می‌شود، می‌گوید: تا کنون در این زمینه کار چندانی نشده است. شاید با افرادی تماس می‌گیرند که ما اطلاع نداریم، اما به طور حتم خیلی گسترده نیست، چرا که اگر کار در مقیاس وسیعی اتفاق می‌افتاد همکاران ما مطلع می‌شدند. به نظر می‌رسد که بیشترین برنامه‌ها را تیم‌های معدودی انجام می‌دهند. بنابراین امید می‌رود با شکل گیری ا‌نجمن های صنفی دانشگاه‌ها، این همفکری از وزارت علوم آغاز شود و به سایر نهادها وسازمان‌های دولتی کشور گسترش یابد، زیرا اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها  می‌توانند بازوی مشورتی بسیار خوبی در وهله اول برای مسؤولان اجرایی وزارت علوم وبرای حل مسایل داخلی دانشگاه‌هاو پس از آن نیز در صورت درخواست نهادها و سازمان‌ها، برای سایر بخش‌های جامعه باشند تا با همدلی و همکاری یکدیگر، مشکلات اجرایی کشور را برطرف سازیم.